Opbouw

In de kinderjaren vindt de opbouw plaats

Wanneer we naar spelende kinderen kijken, zien we het al. In spelvorm leren ze over ‘mijn en dijn’, pakken autootjes af, maken een zandkasteel kapot, enz. Kleine kinderen hebben nog geen taal om deze onrechtvaardigheid, of dit vandalisme om te buigen. Ze reageren primair met boosheid of verdriet, zoeken hulp of lossen het zelf op.

Overigens komen volwassenen soms in situaties waarin ze niet kunnen terugvallen op iets wat ze in de kinderjaren hebben geleerd. Dan vraagt dat opnieuw om opbouw in de vorm van training, oefening en soms wat coaching.

Opbouw maakt dat iemand weerstand ontwikkeld die nodig is om als het echt moeilijk wordt juist te kunnen handelen. Net als dat we allerlei kinderziektes krijgen die ons immuniteit opleveren voor latere blootstelling aan ziektemakers.

Afbraak

Je kunt niet alleen maar bouwen

De andere kant van opbouw is afbraak. Soms is het nodig om af te breken, te slopen. Je kunt niet iets nieuws beginnen voordat je met het oude stopt. Dit snappen we direct als het over een oud tuinhuisje gaat dat je wilt vervangen door een nieuwe.

Het wordt een stuk moeilijker wanneer het gaat over gedrag. Stoppen met oud gedrag om daarvoor in de plaats nieuw, beter gedrag te vertonen gaat niet vanzelf. Vraag het maar aan mensen die zijn gestopt (of willen stoppen) met roken. Sterker, heel veel gedrag komt automatisch voort uit je persoonlijkheid, je karakteristiek. Dat verander je niet zomaar.

De oplettende lezer zal inmiddels bedacht hebben dat hoe je in de kinderjaren hebt geleerd je gedrag aan te passen van invloed is op het vermogen dat later in je leven ook te doen. Of niet.

Ondernemerschap

Snoeien doet groeien

Veel ondernemers zijn min of meer bewust voortdurend bezig met deze balans tussen opbouw en afbraak. Als ondernemer wil je groeien, succes hebben. Hier geldt dezelfde wetmatigheid; alleen maar groeien leidt tot een situatie dat de effectiviteit of de efficiëntie afneemt.

Dan komt het moment van afbraak. Van sommige medewerkers moet je afscheid nemen. Dat is pijnlijk, maar niets doen gaat uiteindelijk meer pijn doen. Wanneer je pijnlijke beslissingen alsmaar voor je uit schuift neemt de ellende alleen maar toe.