Sommige mensen zijn initiatiefrijk, daadkrachtig, assertief, ‘outgoing’. Zij zijn ondernemend en hebben de neiging allerlei dingen te starten. Soms zo sterk dat ze eventuele risico’s voor lief nemen. Veel ‘ondernemers’ herkennen zich in dit profiel. Zij zijn impulsief en hebben de behoefte zich te doen gelden, een idee tot leven te brengen, een product of dienst te ontwikkelen, etc.
Daartegenover staan mensen die meer de kat uit de boom kijken, die liever even wat afwachten en vaak wat voorzichtiger reageren. Deze mensen zijn wat geduldiger van aard en denken vaak goed na voor ze iets nieuws starten.
| Oorzaak Gevolg | ||
| Typering: Daadkracht, Initiatief, Openmaker, Enthousiast, Manifesteren, Competitie, De toon zetten | Typering: Geduld, Voorzichtig, Luisteren, Ontvangen, Ruimte geven, Samenwerken, Volgen | |
Beide typen zijn uitersten op de as tussen ‘oorzaak’ en ‘gevolg’. En ook hier geldt, net als bij anders uitersten, dat een juist gebalanceerde combinatie tot betere resultaten leidt.
Manifesteren
Ieder mens heeft van geboorte af de behoefte zich te manifesteren, de wereld te verkennen. We gaan op ontdekkingstocht en overschrijden daarbij soms sociale, fysieke of morele grenzen. We ontdekken de gevolgen daarvan en leren langzaamaan dat even wachten, of iets overdenken voordelen oplevert. Soms kan dat doorslaan naar uiterste voorzichtigheid, of afwachtendheid, dat er geen enkel initiatief meer ontstaat. Soms naar de andere kant. Beide uitersten hebben hun voor- en nadelen. We kunnen ze allemaal wel invullen en als lezer herken je je eigen voorkeur hierbinnen inmiddels waarschijnlijk ook wel.
Vaak zie je dat de uitersten negatief oordelen over het gedrag van tegenoverliggende kant.
Maar weet, er is geen goed of slecht gedrag. Beide kanten hebben hun voordelen die sterker worden naarmate je in staat bent de tegenoverliggende kant te omarmen. Dus wanneer de daadkrachtige initiatiefnemer in staat is even te wachten en de gevolgen te overdenken, dan ontstaat er vaak een beter idee.
Andersom is het net zo, iemand die wacht en luistert zou baat kunnen hebben bij het nemen van initiatief en het eerder aan de orde stellen van een lastig punt.
Verantwoordelijkheid
Kernwoord hierbij is verantwoordelijkheid. Je maakt altijd een keus: of je neemt initiatief, of je wacht. Beide keuzes hebben gevolgen waarvoor je automatisch verantwoordelijkheid draagt. Het zijn immers je éigen keuzes geweest om te handelen zoals je hebt gedaan. Achteraf naar anderen wijzen is wegkruipen voor je verantwoordelijkheid. Overigens heeft ook dat weer gevolgen.
Het wordt gemakkelijker om je te verantwoorden wanneer je blijk kunt geven van het samenbrengen van beide uitersten:
- Je neemt het initiatief waarover je vooraf goed hebt nagedacht.
- Jij start iets waarbij je anderen hebt betrokken.
- Voordat je iets zegt heb je goed geluisterd naar wat anderen te vertellen hebben
Balans leidt tot grotere effectiviteit
Onbalans herken je direct. De daadkrachtigen gaan aan de slag maar hebben de neiging dingen alleen te willen doen op hún manier. Zij hebben moeite met delegeren. Ik zie het veel bij projectleiders die stiekem denken dat als ze het zelf doen het tenminste goed gaat en snel. Vaak leidt dit tot frustratie geklaag.
Of juist bij de meer afwachtenden die klagen over dat hen alles overkomt, dat ze worden overgeslagen, genegeerd en er niet naar hen wordt geluisterd. Vaal leidt dit tot geklaag over niet serieus genomen worden.
Onbalans kenmerkt zich zo door ‘geven’ of ‘nemen’. Bij balans is het kenmerkende dat beide tegelijkertijd aanwezig zijn: ‘delen’.
Een goede balans kenmerkt zich door goede samenwerking: goed delegeren, leiden en volgen in volledige onderlinge afstemming, elkaar op waarde schatten, luisteren en gehoord worden, respect, begrip en betrokkenheid. Het goede woord hiervoor is synergie: het geheel is meer dan de som der delen. Een (werk)omgeving waarin dit realiteit is, kenmerkt zich vrijwel altijd als effectiever, efficiënter en vooral prettiger om in te zijn.
