Terug naar blogs

Balanceren tussen chaos en orde

Jan Boekestijn 15 december 2025
Chaos

Flexibiliteit en controle

Heb je het weleens meegemaakt? Je bureau wordt zo’n rotzooi dat je niet meer kunt vinden wat je nodig hebt. Dat heeft bij mij direct invloed op mijn gedrag. Stress neemt toe en ik wordt minder gezellig.

Wanneer je bewust wordt van dit mechanisme, kun je er iets aan doen. Ik vind steeds meer de balans waardoor ik in allerlei onverwachte situaties beter de juiste keuzes kan maken. Het voelt als de ideale combinatie van flexibiliteit en controle.

Controleren

Het gevaar van doorslaan

In organisaties kom ik dit verschijnsel vaak tegen. Controle wordt meestal uitgeoefend door de leiding. Zij hechten er waarde aan dat zaken zo verlopen als zij bedacht hebben. Terwijl medewerkers soms gedwongen worden zich aan de omstandigheden aan te passen.

Te veel controle leidt tot starheid waardoor mensen hun afwijkende gedrag gaan verstoppen. Dat leidt alleen maar tot meer onzichtbaarheid, niet-controle en dus meer chaos. Theorie en praktijk wijken dan fors af waardoor controle een ‘fake’ begrip is geworden.

Zelfsturing

Bewuste keuzes voor de inrichting

Wanneer je als leidinggevende inzicht hebt in het werk en wie dat moet uitvoeren, dan kun je bewuste keuzes maken voor de inrichting van de organisatie, taken, rollen en processen. Met een mooi woord heet dat ‘zelfsturing’ of ‘zelforganisatie’.

Cruciaal is dat je het gesprek aangaat met je medewerkers. Zij moeten snappen wat er belangrijk is voor de organisatie. Wie heeft welke competenties, motieven, ambities, behoeften? Welke speelruimte kan die aan?

Mijn bureau is inmiddels in permanente staat van orde. Precies zoals het ook in mijn hoofd voelt. Ik ben inmiddels een aardig expert in het scheppen van orde in chaos.