Balanceren tussen divergentie en convergentie
Twee begrippen die we allemaal wel eens toepassen. Divergeren betekent dat we open blijven staan voor mogelijkheden. Je past het vooral toe in een oriënterende, brainstormende fase. Het is een verkenning naar mogelijkheden voor welk vraagstuk ook.
Convergeren is het tegenovergestelde. Hiermee bedoelen we dat je je volledig focust op één ding, op één mogelijkheid. Je weet zeker dat het hier om gaat. Andere opties vallen af.

Bij divergeren is er sprake van uitzoomen, helicopterview, afstand nemen. Je ziet het grotere geheel, meer context, waardoor je opeens andere mogelijkheden ontdekt.
Convergeren is inzoomen, focussen. Met het vergrootglas de details zien om precisie te bereiken.
Balans
Bij het nemen van beslissingen is het verstandig en belangrijk beide vormen van kijken in te zetten. Wanneer een van de twee onvoldoende aandacht krijgt, kan de keus verkeerd uitpakken. Bij te veel divergeren een te algemene en niet goed doordachte keus, terwijl bij te veel convergeren betere alternatieven niet worden meegenomen.
‘Wyberen’
In mijn trainingen projectmanagement beveel ik aan af en toe te ‘wyberen’: eerst divergeren en kijken naar alle mogelijkheden, vervolgens convergeren naar de beste keus en die nader uitwerken. Dan volgt een beslissing om daarna opnieuw te divergeren en weer te convergeren.
Schematisch:

Effectief overleg in teams vraagt om evenwicht tussen beide krachten om tot maximaal gedragen en goed doordachte besluiten te komen.
Reis van de held
In de ‘Reis van de held’ is divergeren de taak van de ‘mentor’. Hij wijst je diverse mogelijkheden en richtingen wanneer je voor een bepaald vraagstuk staat. Tegenover de mentor staat ‘terugkeer naar het licht’, het convergeren. Je bent door een diep dal gegaan (crisisperiode) en hebt daar een diep inzicht gekregen. Nu weet je waar het echt om gaat, wat echt belangrijk is. Je weet nu waar je op moet focussen.
Wijsheid
Het is altijd verstandig eerst goed alle mogelijkheden te onderzoeken, of zelfs uit te proberen voordat je zeker weet waar het om gaat. Je zou dit ook levenswijsheid kunnen noemen. Wanneer je veel hebt meegemaakt in je leven, weet je beter wat echt belangrijk is. Je kunt dan ook steeds beter de mentorrol vervullen voor anderen die minder ervaren zijn. ‘Wie verre reizen maakt, kan veel verhalen.’
Vrijwel iedere organisaties bezit een schat aan ervaringen uit het verleden. Dit zijn de lessen die zijn geleerd door al het eerdere handelen. Wanneer die lessen ook goed worden onthouden word je als organisatie steeds wijzer, slimmer, efficiënter, het effect van een lerende organisatie.
Het is in dit licht altijd slim om bij (organisatorische) vraagstukken anderen te raadplegen. Neem even afstand en vind, samen met de juiste mentor, de wegen waar je misschien zelf niet aan hebt gedacht.
Auteur bij Symion